Η στάθμευση για πέντε λεπτά στο πεζοδρόμιο είναι από τις πιο συνηθισμένες παραβάσεις και από τις λιγότερο υπολογισμένες. Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας άλλαξε την οικονομία της, γιατί δεν πρόσθεσε μόνο ευρώ. Πρόσθεσε ημέρες.

Πώς λειτουργεί το σύστημα των κατηγοριών

Ο ν. 5209/2025 εγκατέλειψε τον κατάλογο με το χωριστό πρόστιμο για κάθε παράβαση. Το άρθρο 108 ορίζει κατηγορίες και κάθε παράβαση κατατάσσεται σε μία από αυτές. Οι κατηγορίες που ενδιαφέρουν εδώ είναι:

Ε1-Α, διοικητικό πρόστιμο 30 ευρώ.

Ε1-Β, το ίδιο πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες.

Ε2-Α, διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ.

Ε2-Β, το ίδιο πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.

Ε3-Α, διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ.

Ε3-Β, το ίδιο πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες.

Υπάρχει και η κατηγορία Σ, της αντικοινωνικής οδικής συμπεριφοράς, η οποία δεν στέκεται μόνη της. Προστίθεται σε άλλη κατηγορία και επιφέρει επιπλέον αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.

Στάθμευση σε πεζοδρόμιο

Το άρθρο 38 απαγορεύει τη στάθμευση σε πεζοδρόμια, πλατείες, ειδικά ερείσματα πεζών και ποδηλατοδρόμους. Η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Β.

Το αποτέλεσμα είναι 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες. Για μοτοποδήλατα και μοτοσικλέτες το πρόστιμο ορίζεται στο ήμισυ, δηλαδή 75 ευρώ.

Η αφαίρεση της άδειας για είκοσι ημέρες είναι το στοιχείο που εκπλήσσει. Δεν πρόκειται για κλήση που μπαίνει στο συρτάρι. Είναι διοικητικό μέτρο που επιβάλλεται επί τόπου.

Στάθμευση σε θέση ΑμεΑ ή σε ράμπα

Το ίδιο άρθρο απαγορεύει τη στάθμευση σε ειδικούς χώρους στάθμευσης οχημάτων ατόμων με αναπηρία, σε χώρους που έχουν παραχωρηθεί αποκλειστικά σε συγκεκριμένο όχημα, και σε σημείο όπου βρίσκεται ράμπα διάβασης ατόμων με αναπηρία ή σε απόσταση μικρότερη από 0,50 μέτρα από αυτήν.

Οι παραβάσεις αυτές κατατάσσονται στην κατηγορία Ε2-Β και ταυτόχρονα στην κατηγορία Σ. Προβλέπεται επίσης αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας για 70 ημέρες.

Αθροιστικά, το αποτέλεσμα είναι 150 ευρώ, αφαίρεση άδειας οδήγησης για 20 συν 40 ημέρες και αφαίρεση πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας για 70 ημέρες.

Η ένταξη στην κατηγορία της αντικοινωνικής συμπεριφοράς είναι νομοθετική επιλογή με σαφές μήνυμα. Η κατάληψη θέσης ΑμεΑ δεν αντιμετωπίζεται ως πλημμέλεια στάθμευσης αλλά ως στέρηση πρόσβασης από άνθρωπο που δεν έχει εναλλακτική.

Ο κανόνας του τριώρου και ο γερανός

Το άρθρο 38 προβλέπει διαδικασία κλιμάκωσης. Αν η παράνομη στάθμευση συνεχίζεται πέραν των τριών (3) ωρών από τη βεβαίωση της παράβασης, βεβαιώνεται νέα παράβαση. Μετά την πάροδο του δεύτερου τριώρου γίνεται μεταφορά του οχήματος.

Όταν το όχημα εμποδίζει την κυκλοφορία ή δεσμεύει ράμπα, η μεταφορά μπορεί να γίνει χωρίς αναμονή.

Η υποτροπή

Το άρθρο 110 ρυθμίζει την υποτροπή, δηλαδή την τέλεση της ίδιας παράβασης μέσα σε καθορισμένο χρονικό διάστημα. Στον κατάλογο των παραβάσεων για τις οποίες ενεργοποιούνται οι αυξημένες κυρώσεις περιλαμβάνεται ρητά η στάση ή στάθμευση σε ράμπα ΑμεΑ ή σε θέση στάθμευσης ΑμεΑ.

Η δεύτερη τέλεση μέσα σε πέντε έτη επισύρει πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 180 ημέρες. Η τρίτη τέλεση μέσα στην ίδια πενταετία ανεβάζει τις κυρώσεις περαιτέρω, σε 2.000 ευρώ και αφαίρεση για ένα έτος.

Στον ίδιο κατάλογο βρίσκονται και άλλες παραβάσεις που αφορούν καθημερινές συμπεριφορές, όπως η μη χρήση ζώνης ή κράνους, η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση και η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας.

Σημειώνουμε ένα σημείο που χρήζει προσοχής. Η δεύτερη παράβαση που βεβαιώνεται μετά το τρίωρο για το ίδιο σταθμευμένο όχημα δεν ταυτίζεται αυτονόητα με την υποτροπή του άρθρου 110. Το αν συνιστά δεύτερη τέλεση με την έννοια της διάταξης είναι ερμηνευτικό ζήτημα και κρίνεται στα συγκεκριμένα περιστατικά.

Ποιος βεβαιώνει την παράβαση

Οι παραβάσεις στάθμευσης βεβαιώνονται τόσο από τα αστυνομικά όργανα όσο και από τη Δημοτική Αστυνομία, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της. Πρόκειται για διαφορετικά όργανα με διαφορετική θεσμική βάση, και η έκταση των εξουσιών τους δεν ταυτίζεται σε κάθε είδος παράβασης.

Το πρακτικό συμπέρασμα για τον οδηγό είναι ένα. Η κλήση από τη Δημοτική Αστυνομία δεν είναι υποδεέστερη ούτε αγνοείται. Αν αμφισβητείται η αρμοδιότητα του οργάνου που τη βεβαίωσε, το ζήτημα προβάλλεται με τα ένδικα βοηθήματα και μέσα στις προθεσμίες τους, όχι με μη καταβολή.

Τι κάνετε πρακτικά

Αν σας βεβαιώθηκε παράβαση, ελέγξτε πρώτα την ίδια την κλήση. Ημερομηνία, ώρα, τόπος, περιγραφή της παράβασης, όργανο που τη βεβαίωσε, αριθμός κυκλοφορίας. Λάθος στα στοιχεία αυτά δεν είναι πάντοτε ουσιώδες, μπορεί όμως να είναι.

Αν αφαιρέθηκαν άδεια ή πινακίδες, ζητήστε αντίγραφο της σχετικής πράξης. Χωρίς αυτήν δεν μπορείτε ούτε να προσβάλετε το μέτρο ούτε να υπολογίσετε πότε λήγει.

Αν το όχημα μεταφέρθηκε με γερανό, κρατήστε τα παραστατικά. Τα έξοδα μεταφοράς και φύλαξης βεβαιώνονται χωριστά.

Αν θεωρείτε ότι η βεβαίωση είναι εσφαλμένη, η προσβολή έχει προθεσμίες. Μια κλήση που αγνοήθηκε επί χρόνια δεν εξαφανίζεται. Επανεμφανίζεται ως βεβαιωμένη οφειλή, όπως αναλύεται στο άρθρο για τις παλιές κλήσεις που ζητά ο Δήμος.

Το ουσιώδες

Η αλλαγή του Κώδικα δεν αφορά τόσο το ύψος των προστίμων όσο τη μετατόπιση του βάρους από το χρήμα στον χρόνο. Είκοσι ημέρες χωρίς δίπλωμα και εβδομήντα χωρίς πινακίδες είναι κύρωση διαφορετικής τάξης από ένα πρόστιμο.

Αν έχετε ζήτημα με βεβαιωθείσα παράβαση ή με αφαίρεση στοιχείων, επικοινωνήστε μαζί μας.