Ένα από τα συχνότερα ερωτήματα που δεχόμαστε αφορά την πιο ασήμαντη φαινομενικά περίπτωση. Ο οδηγός κάνει όπισθεν σε στενό δρόμο, ακουμπά τον προφυλακτήρα ενός σταθμευμένου οχήματος, κοιτάζει γύρω του, δεν βλέπει κανέναν και φεύγει. Λίγες ημέρες αργότερα δέχεται κλήση για απολογία. Η αντίδραση είναι πάντοτε η ίδια. Δεν φανταζόταν ότι μια γρατζουνιά θα κατέληγε σε ποινικό δικαστήριο.

Τι ακριβώς επιβάλλει ο νόμος

Ο ισχύων Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ο ν. 5209/2025, ρυθμίζει τη συμπεριφορά των οδηγών μετά από ατύχημα στο άρθρο 47. Η πρώτη παράγραφος αφορά κάθε ατύχημα, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει τραυματίας. Ο οδηγός που εμπλέκεται οφείλει να σταθμεύσει αμέσως στον τόπο του συμβάντος, να λάβει μέτρα ασφαλείας ή να ειδοποιήσει την αστυνομία, και να δώσει στον ζημιωθέντα τα στοιχεία της ταυτότητάς του και τα στοιχεία του οχήματος.

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στη συνέχεια της ίδιας παραγράφου. Όταν οι ζημιές είναι μόνο υλικές και ο ζημιωθείς δεν είναι παρών, όπως ακριβώς συμβαίνει με ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο, ο νόμος δίνει προθεσμία. Τα εμπλεκόμενα πρόσωπα υποχρεούνται, μέσα σε είκοσι τέσσερις (24) ώρες, να του δώσουν τις πληροφορίες αυτές.

Η προθεσμία αυτή δεν είναι ευχέρεια. Είναι ο μοναδικός τρόπος να μην στοιχειοθετηθεί η παράβαση. Ο χρόνος τρέχει από το συμβάν, όχι από τη στιγμή που θα εντοπιστεί ο οδηγός.

Η ποινή

Η παράβαση της υποχρέωσης της πρώτης παραγράφου τιμωρείται με φυλάκιση έως έξι (6) μήνες ή με χρηματική ποινή. Δεν πρόκειται για διοικητικό πρόστιμο που πληρώνεται και τελειώνει. Είναι ποινικό αδίκημα, το οποίο σημαίνει μήνυση, προανάκριση, κλήση σε απολογία και ακροατήριο.

Ακόμη και όταν η υπόθεση καταλήξει σε ευνοϊκό αποτέλεσμα, η διαδικασία έχει κόστος σε χρόνο, σε χρήμα και σε ψυχική επιβάρυνση, δυσανάλογο με το μέγεθος της αρχικής ζημίας.

Γιατί η φυγή δεν λειτουργεί πια

Η αντίληψη ότι χωρίς αυτόπτη μάρτυρα δεν αποδεικνύεται τίποτε ανήκει σε άλλη εποχή. Σήμερα ο εντοπισμός γίνεται με τρεις τρόπους που δεν ελέγχει ο οδηγός.

Ο πρώτος είναι οι κάμερες. Καταστήματα, πολυκατοικίες, στάθμοι και οχήματα με καταγραφικό καλύπτουν μεγάλο μέρος του αστικού ιστού. Ο δεύτερος είναι τα υλικά ίχνη. Το χρώμα που μένει στον προφυλακτήρα, τα θραύσματα φαναριού και το ύψος της παραμόρφωσης οδηγούν σε συγκεκριμένο τύπο οχήματος. Ο τρίτος είναι το ίδιο το συνεργείο, όταν το ζημιωθέν όχημα εξεταστεί από πραγματογνώμονα.

Όταν ο εντοπισμός γίνει, η θέση του οδηγού που έφυγε είναι δυσχερώς υπερασπίσιμη, ακριβώς επειδή η φυγή αποτελεί αυτοτελή παράβαση, ανεξάρτητη από το ποιος ευθύνεται για τη σύγκρουση.

Τι κάνετε πρακτικά

Αν χτυπήσετε σταθμευμένο όχημα και ο ιδιοκτήτης απουσιάζει, οι επιλογές είναι δύο και συνδυάζονται.

Αφήστε στο όχημα σημείωμα με το ονοματεπώνυμο, το τηλέφωνο και τον αριθμό κυκλοφορίας σας. Φωτογραφίστε το σημείωμα στη θέση του, μαζί με την πινακίδα του άλλου οχήματος και το σημείο της επαφής. Η φωτογραφία είναι εκείνη που θα αποδείξει αργότερα ότι το σημείωμα υπήρξε.

Παράλληλα, μεταβείτε στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα και δηλώστε το συμβάν. Η δήλωση καταχωρείται, λαμβάνει αριθμό και δημιουργεί έγγραφο που δεν εξαφανίζεται. Είναι η μόνη ασφαλής απόδειξη ότι τηρήσατε την προθεσμία.

Τέλος, ενημερώστε την ασφαλιστική σας εταιρεία. Η υλική ζημία τρίτου καλύπτεται από την υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης. Το ποσό της αποκατάστασης σχεδόν ποτέ δεν είναι ο λόγος για τον οποίο αξίζει να αναλάβει κανείς ποινικό κίνδυνο.

Η άλλη πλευρά: τι κάνετε αν σας χτύπησαν

Η ίδια διάταξη προστατεύει και τον ζημιωθέντα. Αν βρείτε το όχημά σας χτυπημένο και ο υπαίτιος έχει φύγει, φωτογραφίστε αμέσως τη ζημιά και τη θέση στάθμευσης, αναζητήστε καταστήματα με κάμερα στην ευθεία του σημείου και υποβάλετε δήλωση στην αστυνομία την ίδια ημέρα.

Αν ο υπαίτιος δεν εντοπιστεί ποτέ, η υλική ζημία δεν καλύπτεται από το Επικουρικό Κεφάλαιο παρά μόνο υπό προϋποθέσεις που σπάνια συντρέχουν σε τέτοιες περιπτώσεις. Γι' αυτό η ταχύτητα στη συλλογή των στοιχείων έχει σημασία.

Ένα λάθος που κοστίζει περισσότερο από το πρώτο

Υπάρχει μια δεύτερη κίνηση που επιδεινώνει τη θέση του οδηγού περισσότερο από την ίδια τη φυγή. Η άρνηση όταν έρθει η κλήση.

Ο οδηγός που δηλώνει ότι δεν βρέθηκε ποτέ στο σημείο, ενώ υπάρχει βίντεο ή αντιστοιχία υλικών ιχνών, χάνει το μόνο επιχείρημα που θα μπορούσε να τον ωφελήσει, δηλαδή ότι δεν αντιλήφθηκε τη σύγκρουση. Η άρνηση που καταρρίπτεται καθιστά κάθε επόμενο ισχυρισμό λιγότερο πειστικό.

Το αντίθετο ισχύει επίσης. Η έγκαιρη αναγγελία, ακόμη και εκπρόθεσμη, και η άμεση δήλωση του ατυχήματος στην ασφαλιστική συνεκτιμώνται και διαμορφώνουν διαφορετική εικόνα.

Προθεσμίες που μετρούν

Η προθεσμία των 24 ωρών για την ενημέρωση του ζημιωθέντος είναι η πρώτη και η κρισιμότερη.

Η αστική αξίωση αποζημίωσης από αδικοπραξία παραγράφεται σε πέντε έτη από τότε που ο ζημιωθείς έλαβε γνώση της ζημίας και του υπόχρεου, και σε κάθε περίπτωση σε είκοσι έτη από την πράξη, κατά το άρθρο 937 ΑΚ.

Η προθεσμία υποβολής έγκλησης, όπου απαιτείται, είναι τρεις μήνες από την ημέρα που ο παθών έλαβε γνώση της πράξης και του δράστη.

Πότε χρειάζεται δικηγόρος

Δεν χρειάζεται σε κάθε γρατζουνιά. Χρειάζεται όταν έχει ήδη ασκηθεί ποινική δίωξη, όταν αμφισβητείται αν ο οδηγός αντιλήφθηκε τη σύγκρουση, όταν η ζημιά αποδεικνύεται σοβαρότερη από την εμφανή, ή όταν ο ζημιωθείς αξιώνει ποσά που δεν προκύπτουν από τα ευρήματα.

Στο γραφείο μας χειριζόμαστε υποθέσεις τροχαίων ατυχημάτων και από τις δύο πλευρές. Αν έχετε λάβει κλήση για απολογία ή αν αναζητάτε τον οδηγό που χτύπησε το όχημά σας, επικοινωνήστε μαζί μας πριν καταθέσετε οτιδήποτε γραπτώς.

Δείτε επίσης τι ισχύει όταν το ατύχημα έχει μόνο υλικές ζημιές και σκέφτεστε να μην καλέσετε την Τροχαία και τι προβλέπεται όταν υπάρχει τραυματισμός.