Ο ν. 5313/2026 (ΦΕΚ Α΄ 102/25.06.2026) τροποποίησε τον ν. 4738/2020 για τον εξωδικαστικό μηχανισμό σε τέσσερα σημεία. Τα καταγράφουμε μαζί με τη διάταξη στην οποία στηρίζεται το καθένα.

1. Το κατώτατο όριο οφειλών κατέβηκε στις 5.000 ευρώ

Το άρθρο 13 του νέου νόμου αντικατέστησε στην περ. α΄ της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 4738/2020 το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ με το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.

Η διάταξη ορίζει πότε δεν επιτρέπεται η αίτηση: όταν το σύνολο των οφειλών σε χρηματοδοτικούς φορείς, στο Δημόσιο και στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης δεν υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Για να υπαχθεί κανείς, οι συνολικές οφειλές του πρέπει επομένως να είναι πάνω από 5.000 ευρώ. Μπαίνουν έτσι στη διαδικασία και οφειλέτες με συνολικές οφειλές πάνω από 5.000 και έως 10.000 ευρώ, που μέχρι τώρα έμεναν εκτός.

Η αλλαγή ισχύει έναν μήνα μετά τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ (άρθρο 137 παρ. 3).

2. Διάσωση της κύριας κατοικίας με εκποίηση των λοιπών ακινήτων

Το άρθρο 14 του ν. 5313/2026 πρόσθεσε τις παραγράφους 4 έως 14 στο άρθρο 14 του ν. 4738/2020. Η νέα διαδρομή ισχύει από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 (άρθρο 137 παρ. 4).

Πώς λειτουργεί. Με την οριστική υποβολή της αίτησης, οι πιστωτές μπορούν να υποβάλουν αντιπρόταση που περιλαμβάνει εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη, πλην της κύριας κατοικίας, στην έκταση που απαιτείται για την ικανοποίηση του συνόλου των απαιτήσεων. Για τον υπολογισμό των δόσεων λαμβάνεται τότε υπόψη ως αξία ακίνητης περιουσίας μόνο η αξία της κύριας κατοικίας, και η εκποίηση των λοιπών ακινήτων γράφεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης (παρ. 4).

Ο οφειλέτης αποφασίζει. Μπορεί να δεχθεί ή να απορρίψει την αντιπρόταση. Για τους ευάλωτους οφειλέτες, και για όσους πληρούν τις λοιπές προϋποθέσεις της παρ. 3, οι πιστωτές υποχρεούνται να την υποβάλουν. Αν η κύρια κατοικία ανήκει κατά ποσοστό και σε συνοφειλέτη ή εγγυητή, πρέπει να υποβάλει κι εκείνος την αίτηση και να υπογράψει τη σύμβαση (παρ. 5).

Η προστασία της κατοικίας. Μετά την υπογραφή της σύμβασης, και όσο αυτή τηρείται, οι πιστωτές που δεσμεύονται από τη σύμβαση δεν μπορούν να επισπεύσουν εκτέλεση στην κύρια κατοικία, να λάβουν ασφαλιστικά μέτρα σε αυτήν, να εγγράψουν υποθήκη ή να τρέψουν προσημείωση σε υποθήκη. Μπορούν όμως να αναγγελθούν σε πλειστηριασμό που επισπεύδει τρίτος και διατηρούν τις υποθήκες και προσημειώσεις που ήδη υπάρχουν (παρ. 6). Η προστασία δεν είναι επομένως απόλυτη.

Αν η σύμβαση αθετηθεί, η προστασία παύει, ο πιστωτής μπορεί να τρέψει την προσημείωση σε υποθήκη και τα ποσά που είχαν ρυθμιστεί δεν μπορούν να ρυθμιστούν ξανά με νέα αίτηση στον εξωδικαστικό (παρ. 6).

Πώς γίνεται η εκποίηση. Μοναδικός εκτελεστός τίτλος είναι η σύμβαση αναδιάρθρωσης και δεν χρειάζεται επιταγή προς εκτέλεση (παρ. 7 και 8). Τη διαδικασία ξεκινά ο χρηματοδοτικός φορέας με την υψηλότερη ενυπόθηκη απαίτηση, ο οποίος ορίζει και ποια ακίνητα θα εκποιηθούν (παρ. 8). Η εκποίηση γίνεται ηλεκτρονικά ενώπιον συμβολαιογράφου, 40 έως 60 ημέρες μετά την έκθεση του δικαστικού επιμελητή, χωρίς να υπολογίζεται ο Αύγουστος. Τιμή πρώτης προσφοράς είναι η αξία που υπολογίζεται με βάση την υπουργική απόφαση της παρ. 5 του άρθρου 71 (παρ. 9). Αν ο φορέας αυτός δεν ξεκινήσει την εκποίηση μέσα σε τρεις μήνες από την κατάρτιση της σύμβασης, μπορεί να την επισπεύσει κάθε άλλος συμβαλλόμενος πιστωτής (παρ. 12).

Τι δεν μπορεί να κάνει ο οφειλέτης. Κατά της διαδικασίας εκποίησης δεν επιτρέπεται η ανακοπή των άρθρων 933 και 936 ΚΠολΔ και δεν εφαρμόζεται το άρθρο 938 για την αναστολή (παρ. 11 περ. β΄). Την ανακοπή του άρθρου 583 ΚΠολΔ, μέσα σε τρεις μήνες από την καταχώριση της κατακυρωτικής έκθεσης, μπορούν να την ασκήσουν μόνο τρίτοι, όχι ο οφειλέτης ή οι πιστωτές της σύμβασης (παρ. 13). Γι' αυτό η αντιπρόταση πρέπει να εξετάζεται πριν από την υπογραφή, όχι μετά.

3. Νέα αίτηση για όσους έχασαν τη ρύθμιση, μόνο για τη διαδρομή της κύριας κατοικίας

Κατά τον ν. 4738/2020, είναι άκυρος ο όρος σύμβασης αναδιάρθρωσης που ρυθμίζει οφειλές προς το Δημόσιο και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης οι οποίες έχουν ήδη ρυθμιστεί με τον εξωδικαστικό, ανεξάρτητα αν η ρύθμιση είναι σε ισχύ (άρθρο 22 περ. α΄ υποπερ. 2).

Το άρθρο 14 παρ. 2 του ν. 5313/2026 κάνει εξαίρεση. Οφειλέτες που αθέτησαν προηγούμενη σύμβαση εξωδικαστικού λόγω μη καταβολής μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση, κατά παρέκκλιση και από τον κανόνα αυτόν, αλλά μόνο σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 14, δηλαδή με τη διαδρομή της εκποίησης των λοιπών ακινήτων. Στην περίπτωση αυτή δεν εφαρμόζεται η απαγόρευση νέας ρύθμισης της παρ. 6. Την ίδια δυνατότητα έχουν και όσοι είχαν ζητήσει στο παρελθόν υπαγωγή στον ν. 3869/2010, υπό την επιφύλαξη των περ. β΄ και δ΄ της παρ. 3 του άρθρου 7 του ν. 4738/2020.

Η προθεσμία είναι αποκλειστική, έξι μηνών «από την έναρξη ισχύος του παρόντος», όπως ορίζει το ίδιο άρθρο. Για τη θέση όσων έχασαν τη ρύθμιση, δείτε και τι γίνεται όταν χαθεί η ρύθμιση.

4. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης ως εκτελεστός τίτλος, αν ο οφειλέτης αθετήσει

Το άρθρο 15 τροποποίησε το άρθρο 27 του ν. 4738/2020, που αφορά την αθέτηση της σύμβασης από τον οφειλέτη.

Κάθε πιστωτής της σύμβασης μπορεί να την καταγγείλει όταν το ποσό σε καθυστέρηση ξεπεράσει την αξία τριών δόσεων ή το 3% του συνολικού ποσού της ρύθμισης (παρ. 1). Τότε οι απαιτήσεις του αναβιώνουν στο ύψος που είχαν πριν από τη σύμβαση, αφού αφαιρεθούν όσα καταβλήθηκαν, γίνονται αμέσως ληξιπρόθεσμες και συνεχίζουν να εκτοκίζονται σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης (παρ. 2).

Η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποτελεί πλέον εκτελεστό τίτλο για το σύνολο αυτών των απαιτήσεων προς χρηματοδοτικούς φορείς (παρ. 3). Ισχύει όχι μόνο κατά του οφειλέτη, αλλά και κατά των εγγυητών, συνοφειλετών και ασφαλειοδοτών που υπέγραψαν τη σύμβαση, και επιτρέπει συντηρητική κατάσχεση και προσημείωση υποθήκης (παρ. 4). Κατά της εκτέλεσης επιτρέπονται όλα τα ένδικα βοηθήματα της κείμενης νομοθεσίας (παρ. 3).

Η ρύθμιση εφαρμόζεται και σε συμβάσεις που υπογράφηκαν πριν από τον νόμο, για αθετήσεις που επέρχονται μετά την έναρξη ισχύος του (άρθρο 15 παρ. 2 ν. 5313/2026), δηλαδή μετά τη δημοσίευσή του (άρθρο 137 παρ. 1).

Τι κάνετε πρακτικά

  • Αν οι συνολικές οφειλές σας είναι πάνω από 5.000 και έως 10.000 ευρώ και είχατε αποκλειστεί, μπορείτε πλέον να υποβάλετε αίτηση.
  • Αν εκτός από την κύρια κατοικία έχετε και άλλα ακίνητα, εξετάστε την αντιπρόταση των πιστωτών πριν την αποδεχθείτε. Μετά την υπογραφή, η εκποίηση των άλλων ακινήτων δεν προσβάλλεται με ανακοπή.
  • Αν χάσατε προηγούμενη ρύθμιση λόγω μη καταβολής, η νέα αίτηση επιτρέπεται μόνο με τη διαδρομή της κύριας κατοικίας και μέσα στην εξάμηνη προθεσμία του νόμου.
  • Αν έχετε υπογράψει τη σύμβαση ως εγγυητής ή συνοφειλέτης, σε περίπτωση αθέτησης η σύμβαση είναι εκτελεστός τίτλος και εναντίον σας.

Δείτε επίσης ποιος μπαίνει στον μηχανισμό και πώς υπολογίζονται οι δόσεις. Αν θέλετε να δούμε πώς σας επηρεάζουν οι αλλαγές, επικοινωνήστε μαζί μας.

Επιφύλαξη

Στις 7 Οκτωβρίου 2026 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έθεσε σε δημόσια διαβούλευση νέο σχέδιο νόμου για το ιδιωτικό χρέος και τους servicers. Κατά την ημερομηνία ενημέρωσης του άρθρου, το σχέδιο δεν έχει ψηφιστεί ούτε δημοσιευθεί στο ΦΕΚ. Ο τελικός νόμος μπορεί να επηρεάσει όσα περιγράφονται εδώ. Το άρθρο θα ενημερωθεί μόλις δημοσιευθεί, και πριν από κάθε ενέργεια οι διατάξεις πρέπει να ελέγχονται ξανά.

Πηγές