Εγκατάλειψη τραυματία σε τροχαίο. Ποιες είναι οι ποινές;

Υπάρχει μια κατηγορία υποθέσεων όπου το ατύχημα δεν είναι το σοβαρό μέρος του φακέλου. Είναι εκείνες όπου ο οδηγός, μετά τη σύγκρουση, έφυγε.

Η νομοθετική επιλογή στο σημείο αυτό είναι σαφής και ισχύει με τον ίδιο τρόπο για τον υπαίτιο και για τον ανυπαίτιο οδηγό. Ο νόμος δεν τιμωρεί το ατύχημα. Τιμωρεί την εγκατάλειψη.

Το κατώτατο όριο

Η παράβαση των υποχρεώσεων της παραγράφου 2 του άρθρου 47 του ν. 5209/2025, δηλαδή η μη παροχή βοήθειας στον παθόντα ή η απομάκρυνση από τον τόπο πριν φτάσει η αστυνομία, συνεπάγεται σωρευτικά:

διοικητικό πρόστιμο 1.200 ευρώ, αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 180 ημέρες και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) μηνών.

Πρόκειται για το ελάχιστο. Δεν είναι το ανώτατο, ούτε το τυπικό αποτέλεσμα μιας μέσης υπόθεσης.

Η κλιμάκωση

Η παράγραφος 4 του ίδιου άρθρου συνδέει την ποινή με το αποτέλεσμα που είχε η εγκατάλειψη για τον παθόντα.

Αν από τη συμπεριφορά του υπαιτίου ο παθών περιήλθε σε κίνδυνο ζωής, προβλέπεται κάθειρξη έως έξι (6) ετών.

Αν επήλθε βαριά σωματική βλάβη, κάθειρξη έως δέκα (10) ετών.

Αν επήλθε θάνατος, κάθειρξη έως είκοσι (20) ετών.

Η μετάβαση από τη φυλάκιση στην κάθειρξη δεν είναι απλή αύξηση ποινής. Σημαίνει ότι η πράξη γίνεται κακούργημα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την προδικασία, την προσωρινή κράτηση και το αρμόδιο δικαστήριο.

Σε κάθε περίπτωση επιβάλλεται ως παρεπόμενη ποινή η αφαίρεση της άδειας οδήγησης για τρεις έως έξι μήνες, η οποία επιβάλλεται υποχρεωτικά από το δικαστήριο. Η λέξη υποχρεωτικά είναι σημαντική. Το δικαστήριο δεν έχει διακριτική ευχέρεια να την παραλείψει.

Η αιτιώδης σύνδεση

Το κρίσιμο νομικό ζήτημα στις υποθέσεις αυτές δεν είναι αν ο οδηγός έφυγε. Αυτό συνήθως αποδεικνύεται. Είναι αν η επιδείνωση της κατάστασης του παθόντος οφείλεται στην εγκατάλειψη.

Η διάταξη μιλά για αποτέλεσμα που προήλθε από τη συμπεριφορά του υπαιτίου. Χρειάζεται δηλαδή σύνδεσμος ανάμεσα στην απουσία βοήθειας και στη βλάβη. Αν ο θάνατος επήλθε ακαριαία από την ίδια τη σύγκρουση, το ζήτημα τίθεται διαφορετικά από ό,τι όταν ο τραυματίας έμεινε στο οδόστρωμα επί μία ώρα.

Το σημείο αυτό κρίνεται με ιατροδικαστική έκθεση, με τα δεδομένα του ΕΚΑΒ και με την ώρα των κλήσεων. Είναι το πεδίο όπου η υπεράσπιση και η υποστήριξη της κατηγορίας δίνουν την ουσιαστική μάχη.

Η σχέση με τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα

Η εγκατάλειψη τραυματία δεν εξαντλείται πάντοτε στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Ο Ποινικός Κώδικας τιμωρεί χωριστά την έκθεση σε κίνδυνο, δηλαδή την πράξη εκείνου που εκθέτει άλλον σε κατάσταση αβοήθητη ή τον εγκαταλείπει αβοήθητο ενώ τον έχει στην προστασία του ή έχει υποχρέωση να τον περιθάλψει.

Το ζήτημα του πώς συνδέονται οι δύο διατάξεις, αν δηλαδή η ειδική ρύθμιση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας απορροφά τη γενική ή αν υπάρχει πραγματική συρροή, τίθεται σε κάθε τέτοια υπόθεση και δεν έχει την ίδια απάντηση σε όλες τις παραλλαγές των πραγματικών περιστατικών. Είναι από τα σημεία που κρίνουν το πλαίσιο ποινής, και εξετάζονται από την πρώτη στιγμή της υπόθεσης.

Παράλληλα, όταν από το ίδιο ατύχημα προκλήθηκε σωματική βλάβη ή θάνατος από αμέλεια, ακολουθείται χωριστή κατηγορία. Ο οδηγός αντιμετωπίζει δηλαδή δύο διακριτές αιτιάσεις. Τη μία για τον τρόπο οδήγησης και την άλλη για τη συμπεριφορά του μετά τη σύγκρουση.

Και η ασφαλιστική;

Πέρα από την ποινική διάσταση, η εγκατάλειψη έχει και ασφαλιστική. Τα ασφαλιστήρια αυτοκινήτου περιλαμβάνουν κατά κανόνα όρο εξαίρεσης ή δικαίωμα αναγωγής της εταιρείας κατά του ασφαλισμένου όταν ο οδηγός εγκατέλειψε τον τόπο του ατυχήματος.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία αποζημιώνει τον παθόντα, γιατί έτσι επιβάλλει η υποχρεωτική ασφάλιση, και στη συνέχεια στρέφεται κατά του δικού της ασφαλισμένου για να εισπράξει όσα κατέβαλε. Το ποσό αυτό μπορεί να είναι πολλαπλάσιο του προστίμου.

Τι κάνετε αν έχει ήδη συμβεί

Αν απομακρυνθήκατε από τόπο ατυχήματος με τραυματία, η πρώτη κίνηση δεν είναι η σιωπή. Η αναγγελία στην αστυνομία, όσο αργά κι αν γίνει, καταγράφεται και συνεκτιμάται.

Μην δίνετε κατάθεση χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με δικηγόρο. Στις υποθέσεις αυτές η αρχική κατάθεση καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κριθεί ολόκληρη η υπόθεση, και δίνεται συνήθως υπό συνθήκες έντονου άγχους.

Συγκεντρώστε ό,τι τεκμηριώνει την πραγματική σας κατάσταση εκείνη την ώρα. Ιατρικά έγγραφα αν τραυματιστήκατε, δεδομένα κλήσεων, τοποθεσία, μάρτυρες.

Αν είστε η άλλη πλευρά

Ο παθών ή οι συγγενείς του έχουν δικαίωμα να υποστηρίξουν την κατηγορία και να διεκδικήσουν αποζημίωση από τον υπαίτιο και από την ασφαλιστική του εταιρεία, ή από το Επικουρικό Κεφάλαιο όταν το όχημα είναι ανασφάλιστο ή παραμένει άγνωστο.

Ο χρόνος εδώ είναι κρίσιμος. Οι κάμερες διαγράφουν αυτόματα το υλικό τους, συνήθως μέσα σε δεκαπέντε ημέρες.

Το ουσιώδες

Η παραμονή στον τόπο του ατυχήματος είναι, από κάθε νομική οπτική, η μόνη επιλογή που δεν επιδεινώνει τη θέση του οδηγού. Η φυγή μετατρέπει ένα εξ αμελείας αδίκημα σε πράξη με ίδιο απαξιολογικό βάρος, και σε ορισμένες περιπτώσεις σε κακούργημα.

Αν αντιμετωπίζετε κατηγορία εγκατάλειψης ή αν είστε παθών σε τέτοια υπόθεση, επικοινωνήστε μαζί μας.

Δείτε επίσης τις τέσσερις υποχρεώσεις που αποκλείουν το αυτόφωρο και τι ισχύει όταν χτυπήσετε παρκαρισμένο όχημα.